Po dziesięcioleciach poszukiwań odnaleziono królewski miecz sprzed 700 lat

3 listopada 2022, 10:22

Siedem wieków po pogrzebie z grobu króla Dionizego I portugalscy archeolodzy wydobyli miecz władcy. Legendarny zabytek był poszukiwany przez niemal 70 lat. Przeleżał w jego grobie od 1325 roku i, jak mówią specjaliści, zachował się w bardzo dobrym stanie. To niezwykle ważne odkrycie, mówi archeolog Maria Antónia Amaral, kierująca projektem studiów nad Dom Dinisem. Miecze królewskie to rzadkość. Niewiele ich mamy w kontekście europejskim i portugalskim, a szczególnie takich, w jednoznacznym kontekście, dodaje uczona.



Słońce nie zmieni typu rotacji różnicowej. Nowe symulacje obalają przekonanie sprzed dekad

12 marca 2026, 08:35

Przez ponad 45 lat naukowcy uważali, że istnieją dwa rodzaje rotacji różnicowej: taka jaką obserwujemy w przypadku Słońca oraz przeciwna. Z rotacją różnicową mamy do czynienia wówczas, gdy różne części tego samego ciała poruszają się z różną prędkością kątową, mają różną prędkość obrotową. Słońce obraca się szybciej na równiku niż na biegunach. Dotychczasowe modele przewidywały, że u starszych wolno obracających się gwiazd prędkość kątowa na biegunach staje się większa niż na równiku. Ma to olbrzymie znaczenie dla zrozumienia procesów zachodzących w gwiazdach, gdyż topologia rotacji różnicowej wpływa na ich aktywność magnetyczną i ewolucję.


Żyją pod wodą bez oddechu

25 marca 2010, 10:19

Gąsienice hawajskich motyli z rodzaju Hyposmocoma zasłynęły parę lat temu po ujawnieniu, że polują na ślimaki. Teraz okazuje się, że u 12 gatunków potrafią one przez kilka tygodni żyć pod wodą. Co ciekawe, dotąd uznawano je za zwierzęta lądowe, ewentualnie półwodne, a nurkując, nie wynurzają się na powierzchnię, by zaczerpnąć powietrza.


Warto chronić rafy

2 lipca 2014, 20:56

Nie globalne ocieplenie, a czynniki lokalne – nadmierny połów i zanieczyszczenie – zabijają rafy koralowe na Karaibach. To one spowodowały, że od lat 70. ubiegłego wieku zniknęło ponad 50% tamtejszych raf koralowych. Takie wnioski płyną ze studium przeprowadzonego przez Global Coral Reef Monitoring Network (GCRMN), International Union for Conservation of Nature (IUCN) oraz U.N. Environment Programme (UNEP)


Największy drapieżny dinozaur z wczesnej jury znaleziony we włoskiej prowincji Varese

19 grudnia 2018, 14:35

Odkryty w kamieniołomie w pobliżu Saltrio Saltriovenator zanellai jest najstarszym znanym ceratozaurem i zarazem największym drapieżnym dinozaurem z wczesnej jury (datowanie wskazuje, że żył ok. 198 mln lat temu w synemurze).


Roślina ewoluuje, by stać się mniej widoczna dla ludzi

23 listopada 2020, 12:19

Roślina wykorzystywana w medycynie chińskiej wyewoluowała, by stać się mniej widoczna dla ludzi. Naukowcy odkryli, że szachownica Fritillaria delavayi, która występuje na skalistych zboczach Gór Sino-Tybetańskich (Hengduan Shan), lepiej wpasowuje się w otoczenie w rejonach, gdzie jest intensywnie pozyskiwana.


USA sfinansują tylko jeden, a nie dwa gigantyczne naziemne teleskopy?

1 marca 2024, 15:50

Amerykańscy astronomowie od lat liczą na powstanie dwóch wielkich teleskopów – Giant Magellan Telescope w Chile i Thirty Meter Telescope na Hawajach. Budowa pierwszego się rozpoczęła, na potrzeby drugiego produkowane są podzespoły, a rozpoczęcie prac budowlanych opóźnia się w związku z wątpliwościami dotyczącymi wznoszenia teleskopu na świętym szczycie Maunakea. Oba teleskopy finansowane są przez międzynarodowe grupy sponsorów, jednak żaden nie zebrał całości potrzebnych funduszy. Dlatego też liczono, że brakujące kwoty dołoży amerykańska Narodowa Fundacja Nauki (NSF).


Boje ostrzegawcze© Tom Kleindinst, Woods Hole Oceanographic Institution

Ratują walenie przed zderzeniami

7 maja 2008, 11:52

W pobliżu portu w Bostonie umieszczono 10 specjalnych boi, które mają chronić zagrożone wieloryby przed kolizją ze statkami. Na naszej planecie żyje jeszcze tylko około 300 północnoamerykańskich waleni z rodzaju Eubalaena.


Departament Sprawiedliwości zakończy nadzór nad Microsoftem

29 kwietnia 2011, 17:10

Urzędnicy Departamentu Sprawiedliwości zdecydowali o wygaśnięciu umowy pomiędzy DoJ a Microsoftem, na podstawie której koncern z Redmond od 10 lat był poddany szczególnej kontroli ze strony Departamentu. Działania takie miały związek ze stosowanymi przez Microsoft praktykami monopolowymi.


Zarejestrowano moment eksplozji supernowej

22 marca 2016, 12:45

Po raz pierwszy w historii udało się zarejestrować w paśmie widzialnym falę uderzeniową pochodzącą z eksplodującej gwiazdy. Zjawisko zarejestrował Teleskop Keplera, a zauważył je międzynarodowy zespół naukowy pracujący pod kierunkiem profesora Petera Garnavicha z University of Notre Dame w Indianie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk